2 maart 2018: symposium The Future of Aging

2 maart 2018: symposium The Future of Aging

Mark Your Calendar! 

2 maart 2018, 13-17u

de Universiteit van Amsterdam presenteert

symposium The Future of Aging

(met o.a. Hugo Borst, Erik Scherder, Richard Ridderinkhof)


Universiteit van Amsterdam, Roeterseilandcomplex REC, gebouw C (hoofdgebouw), zaal C.0.02

Adres: Nieuwe Achtergracht 166; er hangen aanwijsbordjes vanaf de hoofdingang.

Hier een link waar je een routebeschrijving kunt laten opstellen: http://www.uva.nl/locaties/roeterseiland/rec-b-c-d-ingang-b-c.html

 

Active & Healthy Aging is hot.  Het verouderen van lichaam, brein en geest stelt onze senioren, hun naasten en zorgenden, en de samenleving als geheel voor flinke uitdagingen.

Onder druk van de dubbele vergrijzing (met alle gevolgen vandien voor bekostiging en werkdruk in de zorg) kantelt het veld van de ouderenzorg, bijvoorbeeld van zorginstellingen naar mantelzorg.  Hierdoor ontstaat een gapend gat in de maatschappij: passende ouderenzorg bij mentale problematiek lukt steeds vaker niet goed meer.

Er moet iets gebeuren.  Zo lanceert de UvA, vanuit haar kenniscentrum The Future of Aging, haar nieuwe masteropleiding Ouderenpsychologie (onder het motto “Master The Future of Aging!”).  Deze master leidt scientists-practitioners op die dat gat op professionele wijze kunnen helpen invullen.  Mede ter gelegenheid hiervan presenteert de UvA dit publiekssymposium, met sprekers uit academie, praktijk en mantelzorg.

Doel van dit sympsium: Het kan niet blijven bij signaleren van wat er niet deugt; dit symposium onderstreept het denken in oplossingen.  Dit symposium is daarom interessant voor belangstellenden onder studenten, practitioners uit het werkveld, academici, mantelzorgers, en alle andere geinteresseerden.

Het symposium is gratis, maar we vragen u wel om uzelf even te registreren: aanmelden.  Het aantal deelnemers is beperkt, dus meld u snel aan!

Programma:

  • 13u00 – Welkom en Introductie — Richard Ridderinkhof, UvA-hoogleraar Neurocognitieve Veroudering
  • 13u30 – Een positieve kijk op veroudering — Erik Scherder, VU-hoogleraar Klinische Neuropsychologie
  • 14u15 – Verantwoord gebruik van psychofarmaca, John Mens, medisch eindverantwoordelijk arts
  • 15u00 – koffiepauze
  • 15u30 – Het effect van Muziek & Beweging
  • 15u40 – Master the Future of Science:
    • lancering nieuwe UvA-master ouderenpsychologie — Helga Harsay, UvA-docent en ouderenpsycholoog
    • Van beperking naar oplossing: Effecten van multidisciplinaire behandeling op kwaliteit van leven en mantelzrgbelasting — Maaike Ouwekerk, VU-promovenda en ouderenpsycholoog
  • 16u10 – Aandacht voor Ouderen(zorg) — Hugo Borst, publicist en mantelzorger
  • 16u55 – Lust for Life, Bijzondere Afsluiting
  • 17u00 – sluiting en borrel  
Het Probleem en de Oplossing

Het Probleem en de Oplossing

Het veld schreeuwt om klinisch opgeleide scientist-practitioners in de ouderenpsychologie.

De Universiteit van Amsterdam introduceert een nieuwe en unieke master-opleiding:

Klinisch Scientist-Practitioner in de Ouderenpsychologie (KSPO).


Active & Healthy Aging is hot; het staat prominent op de Nationale Wetenschapsagenda, en is uitgegroeid tot is een van de top prioriteiten van de World Health Organization. Het verouderen van lichaam, brein en geest stelt onze senioren, hun naasten en zorgenden, en de samenleving als geheel voor flinke uitdagingen.  Denk aan zorg om (neuro)cognitieve achteruitgang en problematiek, weerbaarheid, depressie, en bijeffecten van medicatie; maar ook om autonomie, isolement, eenzaamheid en negatieve stereotypering.

Onder druk van de dubbele vergrijzing (met consequenties voor bekostiging en werkdruk in de zorg) kantelt het veld van de ouderenzorg, bijvoorbeeld van zorginstellingen naar mantelzorg. Hierdoor ontstaat een gapend gat in de maatschappij: passende ouderenzorg bij mentale achteruitgang en psychopathologische problematiek lukt steeds vaker niet goed meer.  Let wel: het gaat hier om jouw oma, en straks om jouzelf …

Het veld schreeuwt om klinisch opgeleide scientist-practitioners in de ouderenpsychologie, die dat gat op professionele wijze kunnen opvullen.  Het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP) stelt dat de ouderenpsycholoog onmisbaar is in ouderenzorg en verpleeghuiszorg.  Het KSPO masterprogramma is uniek in Nederland en vormt de missing link tussen academie en werkveld.  Je wordt opgeleid tot scientist-practitioner die een onmisbare bijdrage kan leveren, als antwoord op dit schrijnende probleem.

Master the Future of Aging!

Professor Erik Scherder, klinisch neuropsycholoog, beveelt aan:

Professor Erik Scherder, klinisch neuropsycholoog, beveelt aan:

Vindt u het niet merkwaardig dat bijna elke universiteit opleidingen in kinder/jeugdpsychologie aanbiedt, terwijl Nederland geen enkele masteropleiding Ouderen-psychologie kent?  Onze maatschappij heeft juist nu dringend behoefte aan een gespecialiseerde opleiding, zodat basispsychologen met optimale scholing aan de slag kunnen in de ouderenzorg.  De nieuwe UvA-master Klinische Ouderenpsychologie biedt die opleiding in optima forma.  Warm aanbevolen.”

KSPO Karakterschets

KSPO Karakterschets

Het KSPO masterprogramma gekenschetst


De vraag naar goed opgeleide psychologen groeit.  Het KSPO masterprogramma is de enige masteropleiding voor ouderenpsychologie in Nederland Het werk van de psycholoog in de ouderenzorg is heel divers en veeleisend.  Als psycholoog moet je goede diagnostische en analytische vaardigheden hebben, en kennis van een verscheidenheid aan technieken.  In de ouderenzorg kom je álle psychische problematiek tegen, je werkt met mensen van verschillende leeftijden, met de ouderen, hun kinderen, en het verzorgende personeel.  De KSPO opleiding werkt met een integrale benadering van de cliënt vanuit de gedachte dat naast (neuro)cognitieve veroudering ook somatische, sociale, en omgevingsfactoren bij gedrag en aandoeningen van oudere mensen een rol spelen.  Doel is het opdoen van kennis en vaardigheden over psychologisch onderzoek, indicatiestelling, individuele en mediatieve behandeling, scholing en deskundigheidsbevordering, begeleiding en advisering van cliënten/familie/zorgteams bij vraagstellingen over cognitieve beperkingen, psychische stoornissen, onbegrepen gedrag en sociaal functioneren, plaatsing en overplaatsing en in de geriatrische revalidatie.  Kern-elementen van de KSPO master:

  • Je wordt opgeleid tot scientist-practitioner.  Dus je benadert de vaak complexe vragen in de klinische praktijk met behulp van klinische vaardigheden, op methodische en wetenschappelijk onderbouwde wijze.  Je verdiept je kennis op het gebied van de psychodiagnostiek, ouderenpsychologie, neurocognitie en psychopathologie, het interdisciplinaire zorgsysteem, en psychologische behandelingsmethoden.
  • Je draagt bij aan innovatie.  Met een systeembenadering van mensen binnen hun omgeving van naasten, mantelzorgers en/of verzorgenden speel je in op de huidige maatschappelijke veranderingen.  Je leert nieuwe kennis over neurocognitieve veranderingen in het brein te vertalen naar de belevingswereld van de cliënt.
  • Je leert hoe je met deze vaardigheden en kennis dienstbaar kunt zijn aan het optimaliseren van de kwaliteit van leven van de cliënt en aan de scholing en ondersteuning van zijn/haar omgeving.  Het NIP benadrukt dat de ouderenpsycholoog onmisbaar is in de ouderenzorg.
de enige masteropleiding Ouderenpsychologie

de enige masteropleiding Ouderenpsychologie

Een uniek profiel in Nederland


KSPO is een mastertrack met een uniek Scientist-Practitioner profiel in NL, complementair aan medisch-sociale gerontologie of klinische neuropsychologie.  Pathologische vormen van neurocognitieve problematiek vragen om (creatieve) expertise in diagnostiek en m.n. interventie.  Er is sprake van een gebrek aan geschoolde Scientist-Practitioners die deze leemte passend opvullen (een gat in de markt: zie NIP-brochure “De psycholoog in de veranderende verpleeghuiszorg” 2016).  Ondanks de urgentie en marktproblemen is er in Nederland nog geen master-opleiding in de ouderenpsychologie; er is nog geen voorbereidende track voor de GZ opleiding accent ouderen.  De hoogste tijd voor een KSPO-master!


In de KSPO master leer je

  • de noodzakelijke achtergrondkennis omtrent de bovengenoemde problematiek en uitdagingen rond psychopathologische veroudering
  • basis van evidence-based werken in de praktijk van de klinische ouderenpsychologie (basale skills en meta-skills om problematiek te signaleren en te vertalen naar preventie en interventie)
  • zelfstandig te oordelen over allerhande zich voordoende hot topics in de wereld van de ouder wordende medemens

Kortom, je wordt hier klaargestoomd tot de klinische scientist-practitioner in de ouderenpsychologie – een vrijwel braakliggende niche in master-land.

Master the Future of Aging!

Unique Selling Points

Unique Selling Points

VAN KLACHT NAAR KRACHT

Dit zijn de unique selling points van de KSPO master:


  • Positive Health perspectief – je leert uitgaan van kwaliteit van leven i.p.v. misère, mogelijkheden i.p.v. beperkingen, positieve doelen i.p.v. negatieve vooruitzichten.  De nadruk ligt op vitaliteit en waardigheid.
  • Scientist-Practitioner Meta-Skills – je leert in telkens nieuwe situaties complexe en urgente problemen aan te pakken en interventies op maat te maken door evidence-based te werk te gaan.
  • Actief Leren in een Interdisciplinair Team – in deze opleiding tref je geen docenten die ouderwets staan te ‘zenden’, maar toekomstbestendige leervormen waarin jij met jouw leerdoelen centraal staat.  Je wordt onderwezen door een staf van docenten die werkzaam zijn aan de frontlinies van zowel het klinische praktijkveld als het academisch onderzoek.  Dit zijn vooraanstaande wetenschappers in de neurocognitie van veroudering, psychologen uit de praktijk, medisch specialisten en verpleegkundig specialisten.  Je leert op intensieve en interactieve wijze, in een kleinschalige opleiding, om in een multidisciplinair werkveld vraag-gericht te werken, als vertaler en verbinder in de klinische praktijk en op academisch niveau.
Beroepsperspectief

Beroepsperspectief

KSPO — wat kun je ermee ?


Beroepsperspectieven

Het werkveld voor ouderenpsycholoog is sterk groeiend en in ontwikkeling (zie NIP-brochure “De psycholoog in de veranderende verpleeghuiszorg”, juli 2016).  Mogelijke werkvelden zijn 

  • grote en kleine zorginstellingen die intra- en extramurale zorg bieden.  De ouderenpsycholoog kan bijvoorbeeld werkzaam zijn bij
    • somatische en psychogeriatrische afdelingen, observatie-units, afdelingen palliatieve zorg, zorghotels, transitoria en afdelingen medische psychologie in ziekenhuizen, geheugen-poli’s, eerstelijns zorg, in DOC teams (Dementie Onderzoek Casemanagement) en thuiszorg, in dementie- of NAH cafés, dagbestedingscentra, en op somatische en neuro-revalidatie-units
    • bij nieuwe vormen van zorg gaat het om telefoon- en internetondersteuning van cliënten en zorgprofessionals, bijvoorbeeld door Breindesk.nl), en om expertisecentra (bijv. Korsakov-centrum Slingedael, expertisecentrum Nieuw Unicum).
  • Verdere werkvelden zijn:   
    • ouderenbeleid bij landelijke of provinciale instituten voor gezondheid en welzijn
    • ook in de consultancy is in toenemende mate vraag naar ouderenpsychologen; denk ook aan gerontologische adviesbureaus op lokaal niveau (bijv. bij een plaatselijke Stichting Welzijn Ouderen) of op nationaal niveau (b.v. Alzheimer Nederland)
    • een nieuw werkveld is de functie van POH-GGZer in de eerstelijns gezondheidszorg binnen huisartsenpraktijken

Quote: De NIP-brochure “De psycholoog in de veranderende verpleeghuiszorg”, juli 2016:

“De ouderenzorg beweegt van intramuraal naar steeds meer buiten de muren werken.  Ouderenpsychologen zijn hierbij meer en meer een vaste waarde in het behandelteam, bijvoorbeeld als er sprake is van gedragsproblematiek.  De ouderenpsycholoog doet diagnostisch onderzoek, geeft advies over de behandeling en de benadering van de cliënt door het zorgteam en de familie en begeleidt de cliënt.  Daarbij ligt vaak een accent op cognitieve problematiek, eventuele verwerkingsproblematiek en andere psychische problematiek die behandeling behoeft.”

Meet the Professors

Meet the Professors

Van deze docenten krijg je (gast)colleges en workshops in de KSPO master:


Prof. dr. Richard Ridderinkhof

Hoogleraar UvA-Psychologie; coördinator / docent KSPO; specialisme: neurocognitieve veroudering

“Als ons lichaam, ons brein en onze geest ouder worden, dan lijkt het recht op een waardig bestaan niet meer vanzelfsprekend.  Bizar, toch?  Het toenemende beroep op zorg zorgt voor een kostenbeheersings-probleem van een immense omvang, en ook met een enorme urgentie.  Momenteel ontstaat een heus gat in de samenleving: passende ouderenzorg lukt gewoon niet goed meer.  De overheid kijkt naar ons, de wetenschap, voor oplossingen.  Nou is kostenbeheersing éen manier om naar het ‘probleem’ van veroudering te kijken.  Een andere manier is te onderzoeken hoe je de kwaliteit van leven van ouderen kunt bevorderen.  Veroudering gaat om de verhalen van vier miljoen individuele Nederlanders, en hun naasten.  Het gaat niet over anonieme ouderen: het gaat over míjn moeder (en straks over mijzelf).  Het veld schreeuwt om passend opgeleide scientist-practitioners die het kunnen opvullen.  Wij gaan die opleiden.”

 

dr. Helga Harsay

UvA-docent / coördinator KSPO; scientist-practitioner klinische ouderenpsychologie

De vraag naar goed opgeleide psychologen groeit.  Diagnostiek en behandeling op maat op de laatste stand van de wetenschap vraagt om goede diagnostische vaardigheden en kennis van de klinische en neurocognitieve psychologie op het raakvlak met somatische aandoeningen. In de master worden studenten op intensieve en interactieve wijze onderwezen door een team van wetenschappers, medisch specialisten, gespecialiseerde verpleegkundigen en psychologen.

 

dr. Wery van den Wildenberg

UvA-docent; neuropsycholoog

”Na afloop van de masteropleiding ben je goed toegerust voor de diagnostiek in de klinische praktijk. Je kunt een psychodiagnostisch onderzoek ontwerpen, zelfstandig (neuro)psychologische testinstrumenten afnemen en uitslagen van een psychodiagnostisch onderzoek interpreteren en evalueren in een schriftelijk rapport met handelingsgericht advies.”

 

Prof.dr. Erik Scherder

Gastdocent; klinisch neuropsycholoog

Is het niet fantastisch wat ons het brein dagelijks voor ons doet? Als je in staat bent onze kennis over de betekenis van complexe breinfuncties voor het dagelijkse leven op een begrijpelijke manier te vertalen naar de klinische werkvloer, kun je als psycholoog veel betekenen in de klinische praktijk, denk aan het dagelijkse adviseren en coachen van  professionals in de zorg en van mantelzorgers.

 

Dr. Pauline van den Berg

Gastdocent; arts

Mijn ervaring met multidisciplinaire samenwerking is dat het kwaliteit toevoegt aan de zorg voor de cliënt. Meer expertise bij elkaar, korte interdisciplinaire lijnen, eerder bij de kern van een probleem, maatwerk qua behandeling of begeleiding.

 

Dhr. Kruyswijk

Gastdocent; ervaringsdeskundige

“Ik vind het belangrijk dat mensen uit de wetenschap en mensen uit hun (toekomstige) werkveld ook op ervaringsniveau met elkaar in gesprek gaan, want inleving over-en-weer is goed voor beide kanten.”

 

Saskia van Nieuwenhuizen

Gastdocent; scientist-practitioner klinische ouderenpsychologie

In de ouderenzorg kan je je breed inzetten als psycholoog en daarmee veel betekenen. Wat mij betreft laat het werken als ouderenpsycholoog zich kenmerken door waardevolle professionele relaties met de patiënt en zijn/haar systeem, waarin goede diagnostiek en behandeling zorgen voor een verbetering van kwaliteit van leven.

KSPO CURRICULUM

KSPO CURRICULUM

Dit zijn de curriculum-onderdelen binnen het KSPO masterprogramma:


Het KSPO masterprogramma kent een eenjarig curriculum bestaande uit drie inhoudelijke en vaardigheidsvakken, een masterthese, en een praktijkstage, die onderling sterke cohesie en coherentie vertonen.  Daarnaast vinden regelmatig jaargroep-activiteiten plaats.  Voor de planning over het gehele jaar, zie het stroomdiagram hieronder. 

De eerste maanden ben je elke middag aanwezig; tijdens de eerste maand van je MasterThese 3 middagen p/w; en de rest van het jaar 1 middag p/w. 


De cursussen zijn:

  • The Senior Mind: Uitdagingen & Interventies (6ec)
  • Diagnostiek Ouderenpsychologie (6ec)
  • KSPO-Verdieping & Vaardigheden (6ec)
  • De MasterThese (18ec) wordt in principe ondergebracht binnen de universiteit, zodat wetenschappelijk niveau gewaarborgd wordt, d.w.z. dat de student op academisch niveau onderzoek leert doen en evidence-based leert te werken (in kleine groepjes).  Denk bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van preventieve interventies of bedside-tests; neurocognitie onderzoek naar gezonde veroudering of de ziekte van Parkinson; alcohol-problematiek onder senioren, etc..  Uitloop is onwaarschijnlijk doordat wij naast de supervisor (wetenschappelijk onderzoeker) werken met een these-coördinator (procesbegeleider).
  • De praktijkstage (24ec) wordt ondergebracht bij een klinische praktijkinstelling, met interne begeleiding van een KSPO-docent.

Mogelijke plekken voor klinische praktijkstages:

  • zorginstellinen
  • stakeholders zoals overheden (ministeries, gemeenten), NPO’s/NGO’s (ARBO-diensten, bedrijfsartsen, …), marktpartijen (verzekeraars, …), Alzheimer-cafe’s, etc.)
  • onafhankelijke aanbieders, bij wie bijv. verpleeghuizen behandeling / begeleiding / advisering kunnen inkopen (bv. hulp bij hersenletsel)

GZ-aantekening / BAPD

De KSPO master is een specialisatie binnen de geaccrediteerde masteropleiding Gezondheidszorg-psychologie.  Succesvolle afronding leidt tot de titel Master of Science (MSc) en een wettelijk erkend masterdiploma Gezondheidszorg-psychologie.  Binnen de KSPO master kun je tevens de Basisaantekening Psychodiagnostiek (BAPD) behalen. Er is tevens een goede aansluiting op de postdoctorale GZ-opleiding (accent volwassenen en ouderen).


Het stroomdiagram:

 

 

KSPO — Ingangsvoorwaarden

KSPO — Ingangsvoorwaarden

Waaraan moet je voldoen om mee te kunnen doen?


Ingangseisen

De mastertrack staat open voor studenten van elke Psychologie-bachelor met een klinische specialisatie, zoals UvA- KPS, UvA-KLOP, UvA-KNP, of vergelijkbaar.  De ingangseisen zijn tweeledig:

  • Ingangseisen volgens NIP (opleidingsonderdelen & minimale omvang):
    • 6EC Klinische Psychologie
    • 6EC Persoonlijkheidsleer
    • 6EC Ontwikkelingspsychologie
    • 9EC Psychopathologie
    • 6EC Neuropsychologie
    • 3EC Gespreksvaardigheden
  • Inhoudelijke ingangseisen KSPO, mede voor het behalen van de GZ-aantekening en de Basis-aantekening Psychodiagostiek (BAPD) (in het onwenselijke geval van hiaten geldt, vanaf 2019-2020, een schakelregeling op maat in overleg met de opleidingscoördinator):
    • Diagnostiek (UvA-KLOP bachelor-vak Diagnostiek-1 of vergelijkbaar)
    • Interventies (UvA-KLOP bachelor-vak Interventies-1 of vergelijkbaar)
KSPO leerdoelen

KSPO leerdoelen

Dit zijn de leerdoelen die we nastreven binnen het KSPO masterprogramma:


 

  • De MSc heeft begrip en inzicht in de mechanismen die ten grondslag liggen aan (neuro)cognitieve veroudering, sociaal-emotionele aspecten, en individuele verschillen hierin;
  • De MSc is in staat hiertoe zelfstandig literatuur te selecteren, analyseren en integreren, en deze literatuur te hanteren om de problematiek rond pathologische veroudering te doorgronden en preventie en interventie kritisch te beoordelen.  De MSc kan actief (mee-) discussiëren over onderzoeks- en praktijkbevindingen, en haar analyse van de literatuur zowel schriftelijk als mondeling presenteren en rapporteren;
  • De MSc heeft begrip en inzicht in evidence-based werken in de praktijk van de klinische ouderen-psychologie.  De MSc kan empirische kennis vertalen naar preventie en interventie, gericht op individuele ouderen en ten goede komend aan de individuele oudere en aan de samenleving i.h.a.;
  • De MSc kan een casusbeschrijving beoordelen en relateren aan relevante theorieën uit de klinische ouderenpsychologie.  De MSc kan op grond hiervan een psychodiagnostisch onderzoek opstellen en geschikte testinstrumenten selecteren. De MSc kan zelfstandig diagnostische tests afnemen en de data/scores verwerken.  De MSc is in staat uitslagen van een psychodiagnostisch onderzoek te interpreteren en te evalueren in een schriftelijk rapport, en hierin een beargumenteerd advies te formuleren;
  • De MSc kan reflecteren op het eigen beroepsmatig handelen en een professionele houding aannemen in het contact met collega’s, cliënten en hun systeem; mondeling en schriftelijk rapporteren over eigen psychologische werkzaamheden en bevindingen, alsmede afstemmen op diverse betrokkenen zoals cliënt, cliënt systeem en collega’s/ketenpartners; de sociale kaart beschrijven; wetenschappelijke kennis en inzichten toepassen binnen de stagepraktijk; daartoe de diagnostische cyclus doorlopen; de indicatie van een cliënt verwoorden en beargumenteren; en relevante begeleiding en/of behandeling toepassen bij een cliënt, individueel of groepsgewijs;
  • De MSc heeft kennis van, en inzicht in ethische en juridische aspecten van de klinische praktijk van ouderenpsychologie, en kan dergelijke vraagstukken herkennen, analyseren en evalueren met behulp van de Beroepscode voor psychologen en daar vervolgens naar handelen;
  • De MSc kan een wetenschappelijke vraagstelling bedenken, dan wel een gegeven vraagstelling uitwerken; zich verdiepen in de wetenschappelijke literatuur om op de hoogte te raken van het onderwerp; een onderzoeksopzet bedenken en kritisch beoordelen en evalueren; een onderzoeksvoorstel schrijven en mondeling toelichten; data verzamelen en analyseren; een wetenschappelijk onderzoeksrapport schrijven; en hierover een wetenschappelijke presentatie geven.